Jongeren en stress

Jongeren en stress:

mentale gezondheid is meer dan een gebrek aan veerkracht

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) kampen wereldwijd steeds meer jongeren met stressklachten, angststoornissen en mentale overbelasting. Toch wordt deze ontwikkeling nog regelmatig afgedaan als een probleem van een zogenoemde ‘sneeuwvlokgeneratie’: jongeren die te gevoelig of onvoldoende weerbaar zouden zijn.

De werkelijkheid is complexer. Jongeren groeien op in een maatschappij vol prestatiedruk, sociale vergelijking en voortdurende prikkels. Dat heeft grote invloed op hun mentale gezondheid.

Waarom ervaren jongeren steeds meer stress?

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat veel werkende jongeren regelmatig stress ervaren door:

• hoge verwachtingen van zichzelf;
• angst om fouten te maken;
• werkdruk;
• onzekerheid over prestaties.

Vooral de combinatie van studeren, werken, sociale druk en continue bereikbaarheid zorgt voor mentale belasting.

Stress is niet altijd ongezond

Stress is niet per definitie slecht. Sterker nog: gezonde spanning helpt ons om te leren, presteren en uitdagingen aan te gaan.

De neurowetenschapper Bruce McEwen maakte onderscheid tussen: gezonde stress, tijdelijke stress en chronische stress.

Vooral chronische stress vormt een risico. Wanneer jongeren langdurig onder druk staan zonder voldoende herstelmomenten, kan het stresssysteem overbelast raken.

De impact van corona en voortdurende veranderingen

Tijdens de coronaperiode kregen veel jongeren te maken met opeenstapeling van veranderingen:

• online onderwijs;
• minder sociale contacten;
• onzekerheid;
• minder perspectief;
• prestatiedruk.

Juist die combinatie van langdurige veranderingen en onzekerheid zorgde bij veel jongeren voor gevoelens van stress, vermoeidheid en demotivatie.

Jongeren hebben uitdaging én perspectief nodig

Tegelijkertijd blijkt dat jongeren juist energie krijgen wanneer zij worden uitgedaagd, zich kunnen ontwikkelen en sociale steun ervaren. Vertrouwen, perspectief en het gevoel ergens naartoe te werken spelen daarbij een belangrijke rol.

Wanneer jongeren zich gezien voelen in hun talenten en ruimte krijgen om zich te ontwikkelen, neemt motivatie vaak snel toe. Goede stress kan dan juist bijdragen aan groei en ontwikkeling.

Psychologische veiligheid speelt een belangrijke rol

Binnen organisaties en onderwijs groeit daarom de aandacht voor psychologische veiligheid. Jongeren hebben behoefte aan een omgeving waarin zij fouten durven maken, vragen kunnen stellen, zich gehoord voelen en de ruimte ervaren om zichzelf verder te ontwikkelen.

Mentale gezondheid gaat namelijk niet alleen over individuele veerkracht, maar ook over de kwaliteit van de omgeving waarin mensen werken, leren en samenwerken.

Van veerkracht naar gezonde omstandigheden

Binnen arbeid en organisatiekunde verschuift de aandacht steeds meer van:

“Hoe maken we jongeren weerbaarder?”

naar:

“Hoe creëren we gezonde omstandigheden waarin jongeren kunnen groeien?”

Dat vraagt om aandacht voor gezonde werkdruk, voldoende herstelmomenten, sociale veiligheid en goede begeleiding. Ook betekenisvol werk en duurzame inzetbaarheid spelen daarbij een belangrijke rol.

Binnen Hollands College staan werkstress, psychologische veiligheid en sociale veiligheid centraal binnen opleidingen, masterclasses en praktijkgerichte kennisdeling rondom arbeid en organisatie.