Integriteitsonderzoeken en sociale veiligheid

Sociale veiligheid

Integriteitsonderzoeken en sociale veiligheid

Integriteitsonderzoeken onder vuur: wat zegt dit over sociale veiligheid?

De discussie over sociale veiligheid krijgt opnieuw landelijke aandacht. Regeringscommissaris Mariëtte Hamer gaf op 28 mei 2026 aan dat het huidige systeem rondom integriteitsonderzoeken op onderdelen tekortschiet. Volgens haar moet er kritisch gekeken worden naar de kwaliteit, onafhankelijkheid en zorgvuldigheid van onderzoeken naar grensoverschrijdend gedrag en sociale onveiligheid.

Deze ontwikkeling raakt direct aan psychosociale arbeidsbelasting (PSA) en de manier waarop organisaties omgaan met meldingen, cultuur en leiderschap.

In de praktijk zien wij steeds vaker dat organisaties integriteitsonderzoeken inzetten nadat situaties al zijn geëscaleerd. Terwijl de kernvraag eigenlijk eerder gesteld zou moeten worden:

Welke organisatorische factoren maakten deze situatie mogelijk?

Daarmee verschuift de aandacht van alleen incidentonderzoek naar structurele preventie.

Sociale veiligheid vraagt meer dan een protocol

Vanuit de Arbowet zijn organisaties verplicht om beleid te voeren op psychosociale arbeidsbelasting. Dat gaat niet alleen over ongewenst gedrag, maar ook over:

  • werkdruk;
  • cultuur;
  • leiderschap;
  • meldstructuren;
  • rolonduidelijkheid;
  • sociale steun;
  • en professionele omgangsvormen.

Ook de Nederlandse Arbeidsinspectie kijkt steeds nadrukkelijker naar de manier waarop organisaties PSA-risico’s daadwerkelijk beheersen in de praktijk.

Een integriteitsonderzoek alleen lost zelden de onderliggende dynamiek op. Zonder aandacht voor cultuur, structuur en leiderschap blijft het risico bestaan dat patronen zich herhalen.

Van incident naar organisatievraagstuk

De actualiteit rondom integriteitsonderzoeken laat zien dat sociale veiligheid geen los HR-thema is. Het raakt de kwaliteit van arbeid en organisatie als geheel.

Juist daarom wordt de RI&E-PSA steeds belangrijker als strategisch instrument:

  • niet alleen reactief,
  • maar vooral preventief,
  • analysegericht,
  • en organisatiekundig onderbouwd.

Bij Hollands College volgen we de ontwikkelingen vanuit SZW en de Nederlandse Arbeidsinspectie op de voet en vertalen we deze naar de praktijk van mens, arbeid en organisatie.

Bronnen, Geraadpleegde websites en/of Literatuur:
Deel dit bericht